ABD dışında yaşayan ABD vatandaşları için ikamet temelli vergi sistemi mümkün mü?
Son aylarda Başkan Trump'tan sonra merakla takip ettiğim tek kişi: Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Temsilciler Meclisi Ways and Means Komitesi üyesi Darin LaHood.
LaHood, yurtdışında yaşayan ABD vatandaşları için ikamet temelli vergi sistemini öne süren, "Yurtdışındaki Amerikalılar için İkamet Temelli Vergilendirme Yasası” (Residence-Based Taxation for Americans Abroad Act) isimli yasa tasarısını 18 Aralık 2024 tarihinde 118. Komite'ye sunan kişidir.
Bu tasarı henüz bu dönem 119. Kongre'ye sunulmadı, ancak konuya oldukça güçlü bir ilgi olduğunu gösterdi ve önemli bir tartışma yarattı:
Yurtdışında yaşayan ABD vatandaşları için ikamet temelli vergi sistemi mümkün olabilir mi?
Önce, bugün ABD'de nasıl bir vergileme sistemi var ona bakalım.
Bugün ABD, vatandaşlık temelli vergilendirme sistemi kullanan tek büyük ülkedir. Bu sistem, bireyleri nerede yaşadıklarına veya geliri ABD'de elde edip etmediklerine bakmaksızın vergilendirir.
Genel Kural: Eğer Amerika vatandaşıysanız veya yeşil kart sahibiyseniz Amerika'da yaşamıyor olsanız dahi, dünya çapında elde ettiğiniz tüm gelirleriniz ABD vergisine tabidir ve ABD'de beyan edilmesi gerekir. (vatandaşlık temelli vergilendirme - citizenship-based taxation)
Önerilen Yasa Tasarısı: ABD'de yaşamayan Amerikan vatandaşlarının, vatandaşlık temelli vergilendirmeden çıkma seçeneğine sahip olmalarını sağlayacak ve sadece ABD kaynaklı gelir ve kazançlar üzerinden ABD vergisine tabi olmalarına izin verecektir. (ikamet temelli vergilendirme - residency-based income taxation)
Bu tasarı, ABD'nin mevcut vergi kurallarında önemli bir değişikliğe işaret ediyor.
Vergilendirme esaslarına ilişkin bu değişiklik son yıllarda ciddi anlamda ilgi görmüş ve hatta Başkan Trump tarafından da desteklenmişti. Nitekim, Başkan Trump 2024 Ekim ayında The Wall Street Journal ile yaptığı özel bir röportajda "Yurtdışındaki Amerikalıların çifte vergilendirilmesinin sona ermesini destekliyorum" demişti.
Esasen başka ülkelerde yaşayan ABD vatandaşları meydana gelen çifte vergilendirmeyi, çoğunlukla, yurt dışında ödenen yabancı vergileri ABD federal gelir vergisi yükümlülüklerinden mahsup ederek dengeleyebiliyor. Fakat bazen ülkelerin vergi sistemleri ile ABD sistemi örtüşmeyebiliyor ve bazı gelir kalemleri açısından çifte vergilendirmeye yol açıyor olabilir.
Son tahminlere göre, şu anda yaklaşık 5 milyondan fazla ABD vatandaşı ABD dışında yaşıyor. Bu grup, Amerika Birleşik Devletleri'nde doğup büyüyen ancak daha sonra belirsiz bir süre yurtdışına taşınan Amerikalıları veya hem ABD ve hem de bir yabancı ülkede çifte vatandaşlık sahibi olan bireyleri içermektedir.
LaHood'a göre, Amerikalılar çeşitli nedenlerle yurtdışında yaşamayı ve çalışmayı seçiyorlar ve bu, daha ağır vergi ve uyum yükümlülüklerine tabi olmaları gerektiği anlamına gelmiyor. Temsilci LaHood, tasarının gelecek yıllarda bir uzlaşma paketinde değerlendirilebileceğinden umutlu.
ABD Vergi yasalarında önemli bir değişikliğe yol açabilecek olan bu Yasa Tasarısı ile ilgili çalışmaları dört gözle bekliyorum. Konunun çok fazla detayı var ancak yazıyı kolay okunabilir kılmak için şimdilik bu şekilde bırakıyorum.