Değişimin sürekli olduğu bir dünyada vergi uygulamaları #1 Ölüm Vergisi
Mükellefler olarak vergi planlamasına genellikle zaman ayırmıyoruz. Yani, istediğimiz vergi sonuçlarını ileride elde edebilmek için önceden düşünüp, plan yapmaya çoğu kez zaman ayırmıyoruz. Genellikle, karşımıza çıkan durumlara göre aksiyon almayı tercih ediyoruz.
Vergi mevzuatı sürekli değişim halinde. Vergi kuralları sürekli değiştiğinde, insanların “Bu iş bana göre değil”, “Zaten benden ne istiyorlarsa alacaklar” diyerek ya da çoğu zaman bilmedikleri için vergi planlamasını boşlaması, bu işe zaman ayırmaması çok anlaşılır. Hepimizin hayatı zaten bir o kadar karmaşık ve yoğun. Aslında vergi süreçleri yasal ve etik yollarla planlanabilir.
Değişen vergi dünyasında, vergi profesyonelleri açısından da yorum yapmak bazen zorlaşıyor. Müvekkillerimize şu anda planlama yapmasını mı tavsiye etmeliyiz, yoksa gelişmeleri beklemesini mi önermeliyiz? Mevzuat değişirse mevcut vergi planları ne ölçüde risk altında? Bu tarz sorular, kimi zaman vergi danışmanları için dahi cevaplaması zor sorular olabilir. Konudan konuya göre de değişebilir.
Ama bugün konuşmak istediğim ve bana bir anda bu girizgahı yazdıran konu, değişimin sürekli olduğu bu dünyada kaçınılmaz olan tek şeyin vergisi – Amerika’da "Ölüm Vergisi" olarak da bilinen federal Veraset Vergisi.
Tereke (Estate) ve Veraset Vergisi (Estate Tax) nedir?
Bir Amerikan vatandaşının veya Amerika’da yerleşik bir kişinin ölmesi halinde, ölen kişi için bir tereke (estate) açılır. Bu tereke, Amerika kurallarına göre, ölümle oluşan ayrı bir tüzel kişiliktir. Kişi, ölmeden önce de bu estate’i kurabilir, malvarlıklarını ölümünden sonra aktarmak üzere tasarrufta bulunabilir, estate’teki malvarlıklarının idaresi için bir idareci (executor) atayabilir. Kişi bunları ölmeden önce yapmasa dahi, ölüm gerçekleştikten sonra bunlar otomatikman gerçekleşir.
Veraset vergisi ise, kişinin ölümünden sonra, malvarlığının terekeden mirasçılarına devredilmesi üzerinden alınan bir vergidir. Hemen hemen her vergide olduğu gibi veraset vergisinde de bir vergilendirme sınırı (istisna tutarı) var. Bu tutar bugün 13.99 milyon Amerikan Doları'dır.
Evet, 2025 vergilendirme dönemi için Amerika’da veraset vergisi ile ilgili istisna tutarı 13 milyon 990 bin Amerikan Doları’dır. Yani, ölüm ile terekeye intikal eden malvarlığınızın değeri 13.99 milyon Amerikan Dolarını aşıyorsa, aşan tutar üzerinden Amerika’da %40 oranında ölüm (veraset) vergisi ödersiniz. Terekenizin değeri, 13.99 milyon Amerikan Dolarını aşmıyor ise vergi ödemezsiniz.
Bugün New York Law School tarafından 22’ncisi düzenlenen 22nd Annual Tax Lawyering Workshop’una katıldım.
Bu workshop’a geçen sene de katılmıştım. (Yukarıdaki fotoğraf geçen seneden. Bu sene yaka kartı vermediler :)) Alanında uzman vergi avukatlarıyla Amerika’da güncel konulara dair tartışmalara katılmak hem işim hem de kişisel merakım nedeniyle hoşuma gidiyor.
Şu anda Amerika’da vergi avukatlarının gündeminde, 2025 yılında sona erecek olan Vergi İndirimleri ve İş Yasası (Tax Cuts and Jobs Act) (TCJA) ve onaylanmayı bekleyen trilyonluk Vergi Kanunu Tasarısı sonrasında oluşacak durum var.
TCJA ve Veraset Vergisi
Tax Cuts and Jobs Act (TCJA) 2017 yılında Trump’ın ilk Başkanlığı döneminde yürürlüğe giren bir kanun. Bu kanun, az önce bahsettiğim veraset vergisi istisna sınırında önemli bir değişiklik yapmıştı. O zamanlarda yaklaşık 6 milyon dolar olan veraset vergisi istisna sınırını iki katına çıkarmıştı. 2017 yılından bugüne kadar da enflasyona endeksli olarak artmaktaydı. Bu tutar bugün, az önce bahsettiğim 13.99 milyon Amerikan Doları.
Bugün TCJA'in gündemde olmasının sebebi ise, bu Kanun'un 2025 yılı sonunda sona erecek olması. Eğer TCJA devam etmez ve sona ererse, 13.99 milyon olan veraset vergisi istisna tutarı, enflasyona göre ayarlanmış haliyle, tek mükellef için 7 milyon Amerikan dolarına düşecek. Böylelikle, terekesinde 7 milyon doların üzerinde varlığı olan kişiler için vergileme söz konusu olacak.
Yukarıda bahsettiğim önceden planlamanın önemi bu konu özelinde burada ortaya çıkıyor. İyi bir miras planlamasıyla vergi yükünü azaltmak mümkün olabilir. Bugün workshop’ta bu planlama yolları konuşuldu.
Peki, Veraset Vergisi’nin tamamen ortadan kaldırılması mümkün mü?
Evet, böyle bir yasa tasarısı da gündemde. Özellikle Amerikan vatandaşı varlıklı çiftlik sahiplerinin ve büyük aile işletmelerinin lobisi ile "Death Tax Repeal Act" isimli bir yasa tasarısı 13 Şubat 2025 tarihinde Kongre’ye sunuldu.
ABD Kuzey Dakota Senatörü Kevin Cramer (Cumhuriyetçi) ve Senato Çoğunluk Lideri John Thune (Güney Dakota, Cumhuriyetçi), Veraset Vergisinin Kaldırılması Yasasını (Death Tax Repeal Act) Senato’ya sundular. Bu yasa tasarısı, federal veraset vergisini kalıcı olarak kaldırmayı, hediye vergisini %40’tan %35’e düşürmeyi amaçlıyor.
Cramer yaptığı açıklamada, “Hayatını kaybeden insanların varlıklarını vergilendirmek birçok açıdan yanlıştır. Başta, aynı gelir hem yaşam sırasında hem de ölümden sonra iki kez vergilendiriliyor. Ölümün vergilendirilmesi, hayal edilebilecek en ahlaki olmayan kamu müdahalelerinden biridir.” diyor.
Bakalım, önümüzdeki günlerde bu konuyla ilgili Amerika’da ne gibi gelişmeler olacak. Bu aralar şimdilik bu gelişmeleri takip etmekle ilgileneceğim.