Gökkuşağının üzerinde bir yerde

Wizard of Oz, yani Oz Büyücüsü’nü duymuşsunuzdur. Ben de duymuştum, kitabını belki okudum belki okumadım ama filmini çocukken izlemiştim. İzlemiştim ama hiçbir zaman sevememiştim. Sanırım bugüne kadar hiç anlamamışım.  

Evet, sanat eserlerinin, okunan kitapların, dinlenilen müziklerin insanda bıraktığı etkilerin yaşla ve yaşanmışlıklarla bence doğrudan bir ilgisi var. Bir şeylerin çok da kötü olmadığı, dünyanın toz pembe olduğu bir dönemde dinlenen Gökkuşağının Üzerinde Bir Yerde (Somewhere Over the Rainbow) şarkısı ile acıların içinden geçip gökkuşağının üzerinde neler olduğunu hayal ettiğiniz bir dönemde dinlenen Gökkuşağının Üzerinde Bir Yerde şarkısı arasında bence ciddi anlamda bir fark var. En azından bana hissettirdiği duygular açısından çok fark var.

Umudu hissedebilmek için herşeyin yolunda olması gerekmiyor. Herşeyin değişeceğini hatırlamanız yeterli...

Amerika’da tesadüfen bir kaç kez karşıma çıktığı için Wizard of Oz'u tekrar izledikten sonra çok sevdim.  Belli ki daha önce okumuşum, izlemişim ama anlamamışım. Amerika’da çok sevilen ve tekrar tekrar oynanan bir müzikal.

Amerika’ya ilk geldiğimiz sene Deniz’i bir tiyatro kursuna yazdırmıştım. Orada, Deniz’in yaş grubuna çalıştırdıkları ve sahneye koydurdukları ilk oyun Wizard of Oz’du. Deniz de Oz büyücüsünü canlandırmıştı. Deniz'in oynadığı bölümün küçücük bir parçasını buraya ekliyorum.

As for you, my sentimental friend, remember that a heart is not judged by how much *you* love; but by how much you are loved by others 🤗

Beni bu müzikal ile ilgili düşüncelere tekrar sevk eden ise, geçen hafta Royal Carribean – Icon of the Seas ile çıktığımız gemi seyahatimizde izlediğim Wizard of Oz oyunu idi. Bu oyunun hem çocukları hem de yetişkinleri eğlendirmek için seçildiği belliydi. Tam da olması gerektiği gibiydi. Çok profesyonel ama bir o kadar da eğlenceli idi. Tam 1 buçuk saat bir Broadway oyunu izler gibi izledik.

Amerikalılar bu müzikali çok seviyor. Yine Oz serisinden Wicked: The Untold Story of the Witches of Oz 2003’den beri Broadway’de oynuyor. Universal Pictures tarafından filmi çekildi. Wicked: Part 1, 97. Oscar Ödüllerinde 10 dalda aday gösterildi, en iyi kostüm tasarımı ve en iyi prodüksiyon tasarımı ödüllerini kazandı. Part 2, 21 Kasım 2025 tarihinde gösterime giriyor.

Gökkuşağının Üzerinde Bir Yerde ise Wizard of Oz müzikalinin en meşhur baladı. Judy Garland'ın söylediği orjinal versiyonunu buraya bırakıyorum.

Dediğim gibi, müthiş bir umut hissi taşıdığını bu zamana kadar fark etmemiştim. Zamanının gelmiş geçmiş en acıklı ama en umut dolu şarkısını yazmış ve bestelemiş Harold Arlen ve Yip Harburg. Nazilerin ve antisemitizmin yükselişte olduğu bir dönemde, 1939'larda, muhtemelen dönemin gelmiş geçmiş en umut dolu şarkısını yazmış Yahudi müzisyenler.

Belli ki acılar içinden umut doğurmuşlar.

Somewhere (bir yer) sözcüğünün çabasızca tam 1 oktav yükselişi sonrasında 7 naturel notanın üzerinden zarifçe sıçrayarak gerçek bir müzikal gökkuşağı sekizincinin üzerine konuşunda olduğu gibi. Umut her zaman havada süzülerek bir yere ulaşmayı içerir. Umut, havada uçar. Matt Haig, Rahatlama Kitabı, Suyun Üstünde Kalmamı Sağlayan Düşünceler, Domingo Yayınevi, 2022.

Umudu hissettiğimde artık onu tanıyorum. Aynı, Gökkuşağının Üzerinde Bir Yerde şarkısında olduğu gibi. Dertlerimin dağıldığı, hayallerimin gerçeğe dönüştüğü masalsı bir düşler alemini fısıldıyor kulağıma. İçimdeki direnci de harekete geçiriyor. Ne denli zor olursa olsun zaman, her daim umutla ışıldayan bir ihtimal mevcuttur ufukta…